«داوود نماینده» دوبلور، صدای ماندگار و گوینده پیشکسوت و شناخته شده سینما، بویژه سینمای مستند، در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به اهمیت هنر دوبله و تاثیر آن بر فرهنگ عمومی جامعه اظهار داشت: بحث دوبله و نقش آن در فرهنگ‌سازی بسیار مهم است. ما موظف بودیم و هستیم که این کار را انجام دهیم. نسل طلایی دوبله ایران، که واقعاً نام‌شان شایسته احترام است، تلاش کردند تا فیلم‌های آمریکایی، انگلیسی، فرانسوی و ایتالیایی را بر اساس ادبیات رفتاری و گفتاری جامعه ایرانی دوبله کنند. این کار در واقع نوعی انتقال فرهنگ به جامعه بود.

وی افزود: اگر دوبله صرفاً ترجمه عین به عین بود، نمی‌توانست با فرهنگ ایرانی، اصالت ملی، تاریخ و هنر ایران همخوانی داشته باشد. همین است که دوبله در آن دوره و تا امروز، با تلاش عزیزانی چون آقایان اسماعیلی، بهرام زند، والی‌زاده، حسین عرفانی، ایرج ناظریان، طهماسب و خانم ژاله کاظمی، تأثیرگذار بوده است. سطح این هنرمندان بسیار بالا بود؛ برای مثال، ژاله کاظمی چندین گالری نقاشی‌ در واشنگتن و نیویورک به نمایش گذاشته و صدا و اجرای او، مانند آثار نقاشی‌اش، تأثیرگذار بود.

نماینده در مورد مسئله سانسور در دوبلاژ تصریح نمود: مسئله سانسور در دوبله هم باید در این چارچوب دیده شود. ما دارای یک فرهنگ ملی و یک فرهنگ مذهبی ریشه‌دار هستیم؛ فرهنگی که هزاران سال تاریخ دارد و تأثیر آن در جهان ثابت شده است. و فرهنگ دینی ما که در آن مکتب حسینی و علی بن ابیطالب علیهم السلام تا مکتب حضرت زهرا سلام الله علیها با آن ممزوج گشته است. در مقابل، بسیاری از فرهنگ‌های غربی، به ویژه آمریکای نوپا، تاریخ کوتاه و شکننده‌ای دارند و بر اساس اسارت و کشتار شکل گرفته‌اند.

وی افزود: در کار دوبله، ممیزی باید با این دید انجام شود. اگر بازیگری کلمه‌ای نابجا در فیلم گفته، جایگزینی با ادبیات خودمان نه تنها اشکال ندارد، بلکه می‌تواند زیباتر هم باشد. ممیزی افراطی اما نتیجه معکوس می‌دهد و ممکن است مخاطب را به زیرنویس و بی‌اعتمادی سوق دهد. هدف اصلی، انتقال ادبیات رفتاری و گفتاری فرهنگ ایرانی به مخاطب، به ویژه جوانان، است؛ به شکلی که خالی از محتوا و فرهنگ نباشد و اثرگذاری واقعی داشته باشد.

این صدای ماندگار همچنین با انتقاد از تغییر ترجمه و وارد ساختن کلماتی که صرفا برای جذب مخاطب توسط گروه های دوبله در متن فیلم و انیمیشن گنجانده می شود؛ متذکر شد: بحث درباره ورود نسل جوان به دوبله و تغییراتی که در ترجمه و اصطلاحات ایجاد می‌کنند، بسیار اهمیت دارد. برخی از این جوانان، خارج از دایره دوبلاژ کنترل‌شده، در استودیوهایی فعالیت می‌کنند که توجهی به مسئولیت اجتماعی نسبت به جامعه جوان ندارند.

وی افزود: این جوانان، ساده‌انگارانه فکر می‌کنند اگر در یک انیمیشن یا فیلم، چند اصطلاح خنده‌دار استفاده کنند، مخاطب خواهد خندید. اما این نوع کمدی، خنده‌دار نیست و سطحی است. اگر به نمونه‌های کلاسیک مانند چارلی چاپلین یا لورل و هاردی نگاه کنیم، مردم می‌خندیدند، اما آن خنده از عمق فکر و موقعیت‌پردازی بود، نه از توهین یا تحقیر دیگران.

وی تصریح کرد: متأسفانه در برخی انیمیشن‌ها دیده‌ام که شخصیت‌ها با لهجه‌ای خاص یا به‌شیوه‌ای، اقوام ایرانی را به تمسخر می‌گیرند. این کاملاً خلاف اخلاق و احترام به مردم ایران است. اقوامی مانند لر، کرد، آذری، مازنی، گیلک، سیستانی، بلوچستان و خراسان جنوبی، ستون‌های فرهنگ و تاریخ ایران‌اند و احترام به آن‌ها واجب است. تحقیر این اقوام نه‌تنها نادرست است، بلکه قانونی هم نیست و کسانی که چنین کاری می‌کنند، باید پاسخگو باشند.

نماینده با انتقاد از وزارت ارشاد اظهار داشت: وزارت ارشاد مسئول است. ارشاد باید جوانانی را که به بیراهه می‌روند، هدایت و آگاه کند. بسیاری از این افراد فکر می‌کنند با گفتن چند کلمه خنده‌دار در فیلم، موفق شده‌اند، اما در حقیقت دارند جهل و کمدی مبتذل را به جامعه تزریق می‌کنند. ما منابعی مانند کتاب «کلیله و دمنه» داریم که سرشار از طنز و آموزش است؛ می‌توان از این‌ها به‌عنوان الگو استفاده کرد.

وی افزود: انجمن گویندگان، با سابقه بیش از هفتاد سال، وظیفه دارد از جوانان تست گرفته و آن‌ها را وارد دوبله کند. اتفاقاتی که در دهه ۸۰ رخ داد، ناشی از ضعف در این روند بود. من خودم در آن دهه، گویندگانی مانند حمید آشتیان، همت، امیر سمسامی و خانم حجت را وارد تلویزیون کردم و همواره باور من این است که جوانان باید جایگاه خود را داشته باشند، و قرار نیست جای کسی را بگیرند.

«داوود نماینده» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: من همیشه جزو کسانی بودم که به گویندگان جوان و تازه کار متن دادم تا بگویند. بارها به همکارانم گفته ام هیچکس قرار نیست جای کسی را بگیرد. هر گوینده ای مسیر خود را طی می کند و این جوانان هم قرار است جایگاه خود را به دست آورند پس اهل منطق باشید.